२६. लगाव
मानवइतिहासका टपटेन प्रतिभाहरूलाई जम्मा पार्दा यसमा लियोनार्दो दा भिन्ची पनि सामेल हुन्छन् । र, बहुमुखी प्रतिभाको हिसाबले नम्बर एकलाई छान्ने हो भने पनि दा भिन्ची नै पर्दछन् । यस्ता इतिहासकै शिखर–पुरुषको बाल्यकाल कस्तो थियो होला त ? सामान्य मान्छेको सोचाइ विपरित उनी खत्तम खालका विद्यार्थी थिए । उनलाई पढ्नुमा कत्ति पनि रुची थिएन र त स्कूल छाडी खोलामा माछा मार्न हिँड्थे । छोरोको चाला देखी उनका बुबा चिन्तित भए । पढ्न नरुचाए पनि उनी मन लागेको बेला चित्र कोर्ने काममा भने निमग्न रहन्थे । अत ः बुद्धिमान बुबाले ठम्याइहाले कि यसलाई पढाउनुभन्दा चित्र कार्ने विद्या सिकाउँदा उसको र आफ्नो कल्ंयाण हुनेछ । नभन्दै १४६० ई. मा फ्रान्सका कलाकार भेरोक्किओकोकहाँ चित्रकला सिक्न पठाए । यहीँबाट दा भिन्चीको जीवनमा आमूल परिर्वतन आएको देखिन्छ । र, विद्यालयमा काम नलाग्ने यो विद्यार्थीले विश्वलाई नै काम लाग्ने मोनालिसालगायत अनगिन्ती कृति छाडेर जान भ्याए ।
यस्तै छ मानव इतिहासको उर्को धरोहर ग्यालिलियोको बाल्यकाल पनि । उनी पनि स्कूलको कक्षामा बस्न रुचाँउदैनथे । किनभने उनको गहिरो रुची अन्य विषयमा भन्दा गणितमा थियो र, त्यति गहिरो गणित बुभ्mने र बुझाउन सक्ने शिक्षक नै थिएन उनको स्कूलमा । अतः उनी स्कूलबाट सुत्त भागेर टुस्कान कोर्टका गणितज्ञ ओस्टिलियो रिकीको कम्पनीमा बसेर समय बिताउनलाई महत्व दिन्थे । र, रिकीले पनि इतिहासकै महान गणितिज्ञहरू युक्लिड र आर्किमिडिजजस्ता गणितिज्ञहरूप्रति ग्यालिलियोको प्रेम एंव श्रद्धा जगाइदिए । यस्ता महान गणितिज्ञहरूका बारे सुनिरहँदा उनमा उनीहरूजस्तै महान बनी छाड्ने अठोट जागेको थियो, परिणामस्वरूप ग्यालिलियोभित्रको “महान गणितिज्ञ” जागेरै छाड्यो ।
यस्तै स्कूल नगई इतिहास निमार्ण गर्न सक्ने एक अर्का व्यक्तित्वको नाम हो माइकेल फेराडे । उनले दुई कक्षा मात्र पढन् भ्याएका थिए । तर उनको रुची भने रसायन–शास्त्रमा थियो । यिनै रुचीमा टेकी उनले तात्कालीन प्रसिद्ध रसायनशास्त्री हम्फ्री डेभीकोमा काम गरे – ल्याबमा टेस्टट्युुब धुने । उनले यस्ता साना कामबाट सिक्दा–सिक्दै अन्ततः मानव–जातिलाई सबभन्दा कामलाग्ने बिजुलीको आविस्कार गर्न भ्याए । उनी आफ्ना गुरुभन्दा माथि उठ्न सफल भए, किनभने रसायनशास्त्रप्रति उनको अनन्य लगाव थियो ।
Posts
२६. लगाव